Onderzoeken

Lopende onderzoeken

(Be)Leef in de wijk – RAAK Publiek | Drs. Manon Verdonschot, Prof. dr. Susan van Hooren, Martina de Witte, MMTh, Prof. dr. Xavier Moonen, Marij Berghs, MDTh, Drs. Martine Bootsma, Drs. Laura Neijmeijer

Sinds kort worden in Nederland door zorgprofessionals en onderzoekers initiatieven genomen om een zorg- en ondersteuningsaanbod in de wijk te ontwikkelen, speciaal voor mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) met bijkomende problematiek. Hierbij is het doel om het aantal klinische (her)opnamen van mensen met een LVB zo veel mogelijk te voorkomen of terug te dringen en deze mensen dus zo lang mogelijk te laten functioneren in de eigen thuissituatie. Opvallend is dat binnen de ontwikkeling zijnde behandelteams voornamelijk verbale interventies worden ingezet, terwijl mensen met een LVB moeite hebben...

Lees meer
Stay tuned – ZonMw | Gemmy Willemars, MATh, Prof. dr. Susan van Hooren, Drs. Anneke Menger

Stay tuned richt zich op de werkrelatie tussen vaktherapeut en jongeren in het gedwongen kader. Vaktherapeuten geven aan dat het opbouwen van een werkrelatie - ook wel werkalliantie genaamd - tussen de jongere en de therapeut een belangrijk onderdeel is van hun therapie. In de werkalliantie tussen jongeren en vaktherapeut spelen algemene factoren als empathie, vertrouwen en veiligheid een belangrijke rol. Een werkrelatie is volgens de therapeuten nodig om de doelen te behalen. Investeert de therapeut niet in de werkalliantie met de jongeren dan wordt een therapeutisch proces en succesvolle...

Lees meer
De juiste snaar met muziek | Prof. dr. Susan van Hooren, Dr. Annemiek Vink, Anna-Eva Prick

Wanneer er sprake is van gedragsproblemen bij dementie hebben psychosociale methoden de voorkeur boven medicijnen vanwege de vaak ongewenste bijwerkingen. Tot de psychosociale methoden behoren de inzet van muziek en met name muziektherapie. Dit kunnen veelbelovende en patiëntvriendelijke alternatieven zijn van medicatie, waarbij aandacht is voor de nog bestaande capaciteiten van mensen met dementie en hun verleden. Er is een groot aantal producten op de markt om muziek in te zetten, maar de specifieke effecten hiervan zijn nog onvoldoende onderzocht. Ook vragen patiëntvertegenwoordigers zich af hoe een goed aanbod breder...

Lees meer
Creative minds | Prof. dr. Susan van Hooren, Dimphy Fikke MATh, Ronnie Minnaard, Kenneth Oti

Het aantonen van de effectiviteit van vaktherapeutische interventies en het vergroten van de evidence wordt sterk gevraagd in de huidige tijd. Bij dit onderzoek naar de effectiviteit van deze interventies worden veelal vragenlijsten ingezet of staan de ervaringen van de cliënten centraal. Vanwege het ervaringsgerichte en handelingsgerichte karakter van de interventies is het de vraag of we niet ook meer onbewuste processen moeten onderzoeken door metingen aan het lijf te verrichten om een beeld te krijgen van de effecten van deze interventies. Binnen het project 'Creative Minds' wordt een...

Lees meer
Arousal Regulation through Music Therapy in People with Mild Intellectual Disabilities (MID) | Martina de Witte, MMTh, Prof. dr. Susan van Hooren, Prof. dr. Xavier Moonen, Prof. dr. Geert-Jan Stams

Een promotieonderzoek waarbij de focus ligt op kennisontwikkeling ten aanzien van de werkzame principes van muziek op het verlagen van arousal bij mensen met lichte verstandelijke beperkingen (LVB) en stressgerelateerde problematiek. Mensen met LVB ervaren vaker stress dan mensen zonder verstandelijke beperkingen. Uit onderzoek blijkt dat muziek de arousal kan verlagen bij stress. Muziektherapeuten maken bij stressgerelateerde problematiek gebruik van muziektherapeutische technieken die gericht zijn op het verlagen van arousal. Zij putten hierbij tot op heden voornamelijk uit eigen impliciete praktijkkennis, theoretische veronderstellingen zijn weinig empirisch onderzocht en een valide en...

Lees meer
Beeldende therapie bij Posttraumatische Stress Stoornis | Karin Alice Schouten, MATh, Prof. dr. Susan van Hooren

Dit promotieonderzoek bestaat uit vooronderzoek naar beeldende therapie bij Posttraumatische Stress Stoornis (PTSS): systematic review (Schouten et al., 2015), kwalitatieve analyse  van interviews met deskundigen (Schouten et al., in voorbereiding). Gebaseerd op literatuur en vooronderzoek werd een Protocol Beeldende Therapie bij PTSS ontwikkeld en beschreven. De haalbaarheid van dit protocol werd in de praktijk getest in een pilotstudie (Schouten et al., 2016).  Het vervolgonderzoek bestaat uit een RCT naar de effectiviteit van Beeldende Therapie bij PTSS. Doel van het onderzoek is het vergroten van inzicht in de werkzaamheid en de...

Lees meer
Beeldende kracht: observatie in beeldende therapie – promotie | Drs. Ingrid Penzes-Driessen

Beeldend therapeutische observatie en diagnostiek heeft als belangrijkste doel om zicht te krijgen op het psychisch functioneren van de cliënt. Zodoende kan er worden besloten óf en waarom beeldende therapie geïndiceerd is en welke doelen er geformuleerd kunnen worden. Dit ondersteunt de beeldend therapeut in het toepassen van díe beeldend therapeutische interventies die bijdragen aan het verbeteren van het psychisch welbevinden van de cliënt. Dit onderzoek is gericht op het ontwikkelen van kennis omtrent de relatie tussen psychisch functioneren en hoe deze tot uitdrukking komt in de beeldende vormgeving...

Lees meer
Beeldende therapie bij kinderen met autisme spectrum stoornis – promotie | Celine Schweizer, MATh

Pokémon in klei Als kinderen met autisme iets in hun hoofd hebben, zijn ze er meestal moeilijk vanaf te brengen. Hun beeldend werk is vaak gerelateerd aan iets wat ze kennen zoals figuren uit tekenfilms of computergames. Pokémon bijvoorbeeld. Kinderen met autisme worden vaak aangemeld bij beeldende therapie omdat ze moeite hebben met communicatie, vaak een slecht zelfbeeld hebben en gedragsproblemen (Schweizer et al,2014). Er is echter nog weinig bekend over de werking en de effectiviteit van de behandeling. Dit promotieonderzoek bestaat uit vier fasen:

  1. Systematische review. Een literatuurstudie waarin alle Engelstalige publicaties...

    Lees meer
Beeldende Therapie bij Persoonlijkheidsstoornissen….. werkt het? | Suzanne Haeyen, MATh

Dit onderzoek gericht op beeldende therapie, bij patiënten met persoonlijkheidsstoornissen cluster B en C, bestaat uit twee delen. Het eerste deel betreft het ontwikkelen van een goed, bruikbaar specifiek beeldend therapeutisch feedbackinstrument voor deze doelgroep. Door middel van het gesystematiseerd gebruik maken van patiëntfeedback wordt de beeldende therapeutische behandeling gemonitord en zo nodig bijgesteld. Het beeldend therapeutisch feedbackinstrument, de BTV-PS b/c, testen we op betrouwbaarheid, validiteit en bruikbaarheid en we formuleren aanwijzingen voor gebruik. Op basis van deze vragenlijst worden resultaten van beeldende therapie vervolgens in kaart gebracht. Het tweede deel...

Lees meer
Orthopedagogische Muziekbeoefening bij kinderen – promotie | Drs. Elisabeth Dumont

Binnen dit onderzoek wordt het effect van Orthopedagogische Muziekbeoefening (OMB) op het functioneren van kinderen in de leeftijd van 6 tot 9 jaar nader bekeken. Binnen OMB probeert men middels muzikale activiteiten een kind te stimuleren verder te groeien in zijn of haar muzikale maar ook cognitieve, emotionele en motorische mogelijkheden. Specifiek wordt binnen dit onderzoek ingegaan op de effecten op het executief functioneren, omdat executieve functies van invloed zijn op leervoorwaarden en didactische prestaties. Middels een quasi experimentele opzet worden op een viertal momenten in het schooljaar 2014-2015 gegevens...

Lees meer
Improvisatorische muziektherapie voor depressie – promotie | Sonja Aalbers MMTh, Prof. dr. Susan van Hooren

Een promotieonderzoek waarbij de focus ligt op het aantonen van effectiviteit van een goed gedefinieerde improvisatorische muziektherapie bij depressieve jongvolwassenen met depressieve klachten ter vermindering van de depressieve klachten. Depressie is een veel voorkomende stemmingsstoornis en karakteriseert zich door symptomen van een sombere stemming, verminderde belangstelling en plezier. Muziektherapie maakt gebruik van muzikale ervaringen, relaties en reflectie om emoties los te maken en de stemming te verbeteren. Deze elementen vormen de basis voor de inzet van muziektherapie bij de behandeling van mensen met depressieve klachten. Er is enig bewijs dat...

Lees meer
(Cost-)Effectiveness of Drama therapeutic Self-esteem Intervention (DSI) as an add-on therapy for social anxiety disorders | Drs Manon Verdonschot, Prof dr Susan van Hooren

Social anxiety disorder Social anxiety disorder (SAD) is the most common anxiety disorder with an estimated lifetime prevalence of 9,3% (Graaf, 2012). It is characterized by an intense fear and avoidance of social situations. The burden associated with this disorder is substantial (Ruscio, 2008). Persons with SAD report more problems with activities in daily life, more difficulties in forming relationships, lower health, and reduced wellbeing compared to the general population (netwerk kwaliteitsontwikkeling GGZ, in prep.; Dryman, e.a., 2016). Rates of unemployment and number of missed hours of work are higher...

Lees meer
Meetinstrumenten voor vaktherapeuten | Marij Berghs, MDTh

Steeds vaker zijn er vragen over meetinstrumenten die vaktherapeuten kunnen inzetten. Binnen dit project is een inventarisatie gemaakt van meetinstrumenten die door vaktherapeuten gebruikt kunnen worden. Meetinstrumenten zijn betrokken die door vaktherapeuten voor verschillende doeleinden kunnen worden ingezet. Zo kan een meetinstrument bijvoorbeeld gebruikt worden voor het meten van de effecten van een behandeling, voor het stellen van een (vaktherapeutische) diagnose, voor het evalueren van een behandeling of interventie of voor het inzichtelijk maken van de bijdragen van de vaktherapeutische behandeling in het therapieproces van de cliënt. Er zijn verschillende...

Lees meer

Afgeronde onderzoeken

Gaming in Therapy – RAAK publiek | Prof. dr. Susan van Hooren

In Nederland kampen circa 175.000 kinderen en jongeren met een psychische aandoening die hen in min of meerdere mate beperkt in hun dagelijks functioneren (GGZ Nederland, 2015). Ondanks beschikbare effectieve behandelingen lukt het bij een aanzienlijk deel van de jongeren niet om hen succesvol te behandelen. Het RAAK project "Games 4 Therapy" is een samenwerkingsproject tussen praktijkinstellingen en kenniscentra en beoogt het ontwikkelen van een serious game die de effectiviteit van de behandeling voor jongeren met externaliserende problematiek vergroot. http://www.games4therapy.info Dit project wordt mogelijk gemaakt door een Raak-Publiek subsidie van...

Lees meer
Timing in muziektherapie bij kinderen met autisme – promotie en post doc | Dr. Kathinka Poismans

In haar proefschrift 'Geteilte Zeit' gemeinsame Zeit. Entwicklung eines Messinstruments zum Timing in der Musiktherapie mit autistischen Kindern beschrijft Kathinka Poismans het meetinstrument InTiME, wat staat voor Instrument for Timing in Music Therapy Evaluation. Het instrument meet de timing in de muzikale interactie tussen muziektherapeut en het autistische kind. Mensen met autisme vertonen een afwijkende timing binnen de sociale interactie. Samen meeklappen op een ritme tijdens een concert kan bijvoorbeeld een probleem zijn. Negatieve consequenties voor interactie Het goed kunnen timen van actie en reactie is een vaardigheid die al van...

Lees meer
Route m’n Mattie – ZonMw | Prof. dr. Susan van Hooren

Psychiatrische behandeling van kinderen en jeugdigen bestaat voornamelijk uit klassieke therapieën op de locatie van de GGZ-instelling. Uit interviews met jongeren blijkt echter dat internet en sociale media het middel is waarlangs zij bereikt willen worden. Tevens blijkt het gebruik van interactieve media, spelelementen en serious games jongeren beter te motiveren om hun gedrag te veranderen. GGZ-instellingen hebben de app 'M'n Mattie' ontwikkeld om jongeren en hun ouders meer regie te geven over hun behandelproces. Binnen dit project worden bouwstenen ontwikkeld om deze app te implementeren in de zorg. Dit project...

Lees meer
Muziektherapie bij mensen met dementie – promotie | Dr. Annemiek Vink

Muziektherapie zorgt voor ontspanning en rust bij mensen met dementie

Luisteren naar muziek of zelf muziek maken vermindert gedragsproblemen en onrust bij mensen met dementie. "Muziek zorgt dat ouderen met dementie zich kunnen ontspannen", vertelt UMCG-onderzoeker Annemieke Vink. "Spreken doe je met specifieke gebieden in de hersenen en die vaardigheden gaan bij dementie vaak achteruit. Luisteren naar muziek activeert veel meer delen van de hersenen. Daardoor spreekt muziek mensen heel direct aan en kunnen zij zich toch uiten." Volgens Vink is de zorg aan mensen met dementie...

Lees meer
Vaktherapie in de Justitiele Jeugdinstellingen – RAAK publiek | Gemmy Willemars, MATh, Jaap Welten, MDTh, Julie Kil, Dr. Henk Smeijsters

Dit project (2009-2011) werd uitgevoerd om effectieve best practices op het gebied van vaktherapie binnen de jusititiële jeugdinrichtingen en de gesloten jeugdzorg te ontwikkelen. Dit project heeft van de HBO-raad de prijs gekregen voor het beste praktijkgerichte onderzoek van 2011. Resultaten van dit project zijn beschreven in een kaderdocument voor alle vaktherapieën en vijftal e-boeken, zie 'publicaties' op deze site. Dit project wordt mogelijk gemaakt door een RAAK-Publiek subsidie van Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA. Publicaties: Smeijsters, H. (Red.), Welten, J., Kil, J., Kurstjens, H., Willemars, G., & Dijkema, P. (2012a). Beeldende...

Lees meer
Innovatie vaktherapie in de GGZ – RAAK publiek | Prof. dr. Susan van Hooren, Jaap Welten, MDTh, Drs. Lia van der Maas, Drs. Henriette Visser

Het project (2011-2013) is ontstaan vanuit een concrete vraag van de vaktherapeuten binnen het Vincent van Gogh-GGZ om ondersteuning te krijgen bij het ontwikkelen van nieuwe interventies voor zorglijnen. Het doel van het project is om efficiënte en effectieve vaktherapeutische interventies voor mensen met psychiatrische stoornissen te ontwikkelen (best practices), die in de nieuwe praktijk van zorglijnen worden toegepast. Deze interventies werden ontwikkeld middels het opzetten van communities of practice binnen de organisatie, waarna de interventies werden geëvalueerd middels een procesevaluatie en een effectevaluatie. De interventies en het proces...

Lees meer
Vaktherapie in het Jongerenwerk – RAAK publiek | Gemmy Willemars, MATh, Ina van Keulen, MDMTh, Nanon Janssen, MDMTh, Peter Daemen, Elsa van den Broek, MDTh, Dr. Tineke Schoot

In het kader van dit project (2011-2013) hebben vaktherapeuten en jongerenwerkers gezamenlijk innovatieve interventies ontwikkeld, uitgevoerd en geëvalueerd. Het doel van deze interventies richt zich op de empowerment van kwetsbare jongeren in de wijk. Kwetsbare jongeren zijn jongeren die te maken hebben met een stapeling aan problemen die hun ontwikkeling negatief kunnen beïnvloeden en kunnen leiden tot psychosociale problemen, probleemgedrag, overlast en delinquentie. Het RAAK-programma startte met een inventarisatie van literatuur, expertkennis en van lopende projecten om vaktherapie dichter bij de leefwereld van de jongeren te brengen. Vervolgens werd voor een aanpak gekozen waarbij...

Lees meer