(Be)Leef in de wijk – RAAK Publiek

Een onderzoek van:

Drs. Manon Verdonschot, Prof. dr. Susan van Hooren, Marij Berghs, MDTh, Barbara Krantz

Non-verbale, ervaringsgerichte behandelinterventies zoals vaktherapeutische interventies zijn een belangrijk onderdeel van het behandelaanbod voor mensen met een lichte verstandelijke beperking (LVB) binnen de gespecialiseerde GGZ-instellingen. In de praktijk valt op dat mensen met een LVB en bijkomende problematiek binnen hun eigen leefomgeving nauwelijks een beroep kunnen doen op vaktherapie. En dat terwijl we in de zorg een verplaatsing zien van wonen in een instelling naar het blijven wonen in de wijk. Vaktherapeuten vragen zich af hoe ze in deze ontwikkelingen mee kunnen bewegen en hun aanbod meer in de leefomgeving van mensen met een LVB kunnen laten plaatsvinden en meer structureel kunnen samenwerking met ambulante behandelteams en professionals in de wijk. Deze vraag staat centraal in het onderzoek ‘(Be)leef in de wijk’. Dit onderzoek wordt mogelijk gemaakt door twee RAAK-Publiek subsidies van Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA. De contactpersoon voor dit project is Manon Verdonschot.

DEEL 1 In het kort (2015 – 2017)
Deel 1 van het onderzoek (Be)Leef in de wijk is gestart in 2015. Vaktherapeuten/zorgprofessionals en (docent)onderzoekers van een consortium bestaande uit Idris, STEVIG, Koraal Groep, Trimbos Instituut, Zuyd Hogeschool, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en NHL-Stenden Hogeschool, hebben op een kwalitatieve wijze onderzocht hoe vaktherapeuten meer structureel kunnen samenwerken met ambulante (GGZ) behandelteams. Een eerste aanzet werd gemaakt met een kader voor samenwerking tussen vaktherapeuten en (FACT-LVB) behandelteams, die interprofessionele zorg en ondersteuning bieden aan mensen met een LVB in hun eigen leefomgeving (Berghs et.al., 2018). Het samenwerkingskader bevat de volgende elementen: 1) de werkwijze waarin o.a. de plek van de vertegenwoordiger van vaktherapeuten in een team en de rol en bijbehorende competenties worden geconcretiseerd; 2) de voorwaarden voor structurele samenwerking; 3) indicaties voor vaktherapie bij mensen met een LVB (Verdonschot et.al., 2017: Berghs et.al., 2018). Deze indicaties zijn gebaseerd op het in het project (Be)Leef in de wijk ontwikkelde indicatiemodel (Verdonschot et.al., 2016).
De eerste ervaringen met dit samenwerkingskader binnen (FACT-LVB) behandelteams toont dat deze samenwerking als waardevol wordt ervaren door vaktherapeuten en alle andere zorgprofessionals. Door deze manier van samenwerken wordt in een eerder stadium en meer in overleg nagedacht over behandelindicaties en op welke locatie en in welke fase van het behandeltraject vaktherapie het beste kan worden aangeboden. Dit kader werd specifiek ontwikkeld voor toepassing binnen (FACT-LVB) behandelteams en gaat uit van een groep samenwerkende vaktherapeuten en een georganiseerd multidisciplinair team.

Flyer project deel 1.

Nieuwe praktijkvragen
Bij behandeling in de leefomgeving zijn structuren -zoals een (FACT-LVB) behandelteam biedt- vaak niet aanwezig. Hulpverleners werkzaam in de leefomgeving geven aan dat het samenwerkingskader niet één op één kan worden toegepast voor samenwerking in de leefomgeving. Formele hulpverleners zoals vaktherapeuten, psychologen, maatschappelijk werkers en jeugdwerkers werken in die leefomgeving veelal vanuit individuele praktijken en hebben zich vaak niet verbonden in teams. Ook zijn informele hulpverleners, zoals familie, vrienden, buurtbewoners, aanwezig in de leefomgeving en spelen een rol in het leven van mensen met een f in de hulpverlening. Meer kennis over factoren en voorwaarden die invloed hebben op vaktherapeutische interventies in de leefomgeving en samenwerking met deze (in)formele hulpverleners is noodzakelijk om goeie (vaktherapeutische) zorg en begeleiding in de leefomgeving te realiseren. Hiertoe start in juli 2019 deel 2 van het onderzoek.

DEEL 2 in het kort (2019 – 2021)
Een aangepast samenwerkingskader om structurele samenwerking te realiseren tussen vaktherapeuten en (in)formele hulpverleners is essentieel. Evenals nader inzicht in welke vaktherapeutische interventies in de leefomgeving werken. Hieraan werken  vaktherapeuten/zorgprofessionals en (docent)onderzoekers van een consortium, bestaande uit STEVIG, Coöperatie Vakwerk Nijmegen, Netwerk vaktherapeuten Zuid-Limburg, Zuyd Hogeschool en Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, in deel 2 van het onderzoek (Be)Leef in de wijk. Deel 2 van het onderzoek start in juli 2019. In dit praktijkgericht onderzoek wordt het eerder ontwikkeld samenwerkingskader met focusgroepen doorontwikkeld en toepasbaar gemaakt voor meerdere contexten in de leefomgeving. De toepassing van dit kader wordt in verschillende contexten met een procesevaluatie geëvalueerd. Tevens wordt met gestapeld N=1 onderzoek onderzocht welke vaktherapeutische interventies in de leefomgeving werken bij welke indicaties. De inzichten worden verwerkt tot een breed toepasbaar samenwerkingskader, een indicatiemodel voor vaktherapeutische behandeling in de leefomgeving en een methode om vaktherapeutisch handelen te blijven evalueren.

Flyer project deel 2.

PUBLICATIES

2015

  • Schiffers, V. (2015). Met verf in de wijk. Bachelor thesis.

2016

  • Janssen, I. (2016). Met je gitaar de wijk in. Bachelor thesis.
  • Mol, I. (2016). Dramatherapie in de keuken. Bachelor thesis.
  • Ten Kleij, R. (2016). Psychomotorische therapie outreachend naar de cliënt. Bachelor thesis.
  • Van Hooren, S., De Witte, M., Didden, R., & Moonen, X. (2016). Vaktherapieën. In R. Didden, W. Groen, X. Moonen, & P. Troost. Psychische problemen van kinderen en jongvolwassenen met een LVB. Utrecht: de Tijdstroom.
  • Van Schijndel, I. (2016). Ik Ben! Bachelor thesis.
  • Verdonschot M., De Witte, M., Berghs, M., Bootsma M., Moonen, X. & Van Hooren, S. (2016). (Be)Leef in de wijk – Ontwikkeling van een vaktherapeutische wijkgerichte verwijs- en behandelroute voor mensen met een lichte verstandelijke beperking. Tijdschrift voor vaktherapie, 4 (12), 15-19.
  • Vorstenbosch, M. (2016). Psychomotorische therapie, beweging in de wijk. Bachelor thesis.

2017

2018

2019

 
 
© 2015 KenVaK